Nieuws
Naar een betere zorg in voorzieningen
Waarover gaat dit advies?
De Vlaamse regering wil de regels
voor zorg in voorzieningen verbeteren.
Een voorziening geeft ondersteuning, zorg of opvang
aan personen met een beperking.
NOOZO gaf advies over deze nieuwe regels.
NOOZO vindt sommige nieuwe regels goed.
Maar NOOZO is ook bezorgd.
Zelf keuzes maken
Personen met een handicap hebben het recht
om zelf keuzes te maken.
Dat staat in het VN-Verdrag Handicap.
Soms hebben ze daarbij hulp nodig.
Bijvoorbeeld:
- iemand legt de keuze rustig en helder uit;
- iemand helpt om de keuze te begrijpen;
- iemand helpt om te vertalen wat de persoon wil.
Soms kiest nu iemand anders voor de persoon.
NOOZO wil liever dat mensen zelf kunnen kiezen met hulp.
Het moet duidelijk zijn wanneer iemand helpt bij een keuze.
Het moet ook duidelijk zijn
wanneer iemand een keuze maakt voor iemand anders.
Er moet zoveel mogelijk geluisterd worden
naar de wens van de persoon.
Voorzieningen moeten leren
hoe ze mensen kunnen helpen om zelf te kiezen.
Minder vrijheid afnemen
Soms mag iemand in een voorziening niet vrij bewegen.
Bijvoorbeeld iemand wordt alleen in een kamer opgesloten.
In de nieuwe wet staan duidelijke regels
voor wanneer dit mag en niet mag.
Het mag alleen wanneer een persoon
zichzelf of iemand anders pijn wil doen.
Of wanneer de persoon zelf akkoord gaat om even alleen te zijn.
NOOZO vindt het goed dat er strenge regels komen.
Maar de regels zijn nog niet altijd duidelijk.
Soms kan een voorziening de toestemming
die iemand vroeger gaf
gebruiken om hen apart te zetten.
Dat vinden we niet goed.
Om vrijheid af te nemen van een persoon
moet die persoon op het moment zelf goed begrijpen
wat er gebeurt.
De persoon moet ook op het moment zelf akkoord gaan.
Een toestemming die iemand vroeger gaf,
is niet genoeg.
Als iemand over een grens gaat
Soms doet iemand iets wat niet mag.
Bijvoorbeeld:
- iemand doet een ander pijn;
- iemand raakt een ander aan, terwijl die dat niet wil;
- iemand maakt een ander bang;
- iemand doet iets seksueels, terwijl de ander dat niet wil.
Dit is een groot probleem.
Veel mensen durven er niet over te praten.
NOOZO vindt het goed
dat voorzieningen hier regels over moeten maken.
Voorzieningen moeten regels maken om:
- problemen te proberen voorkomen;
- mensen te leren wat wel en niet mag;
- te zorgen dat mensen een probleem kunnen melden;
- goed op te schrijven en te onderzoeken wat er is gebeurd;
- mensen die slachtoffer zijn te helpen en beschermen;
- samen te werken met bijvoorbeeld politie en hulpverleners.
Maar alleen regels maken op papier is niet genoeg.
Bewoners moeten goede informatie krijgen
over relaties en seks.
Slachtoffers moeten gemakkelijk
een probleem kunnen melden aan de voorziening.
Kleine woonprojecten
Sommige mensen met een handicap wonen samen in een klein woonproject.
Bijvoorbeeld:
- een kleine groep mensen woont samen;
- er helpen ouders mee met de organisatie;
- mensen kunnen er zorg en ondersteuning krijgen.
Vanaf 2028 moeten deze woonprojecten een vergunning hebben.
Een vergunning is een toestemming van de overheid.
NOOZO maakt zich zorgen.
Kleine woonprojecten zijn belangrijk
omdat mensen daar samen kunnen wonen en leven in hun buurt.
Deze kleine woonprojecten kunnen
door de nieuwe regels problemen krijgen.
Daarom moeten de regels heel duidelijk zijn.
De projecten moeten hulp krijgen
bij de stap naar de nieuwe regels:
- met papieren en administratie;
- met geldzaken;
- bij andere vragen.
Zo kunnen kleine woonprojecten blijven bestaan.
Advies aan de minister
We stuurden dit advies op 31 augustus 2026.
Over deze tekst
Dit is een tekst in eenvoudige taal.
Eenvoudig te lezen (ETL) teksten
zijn belangrijk voor personen met een verstandelijke beperking.
We volgen de regels van Inclusion Europe over eenvoudige taal.
Personen met een verstandelijke beperking lazen deze tekst na.
© European Easy-to-Read Logo: Inclusion Europe.
Meer informatie op www.inclusion-europe.eu/easy-to-read.
We gebruikten ook pictogrammen om de tekst duidelijk te maken.
Sommige van deze tekeningen haalden we van www.sclera.be