Toegankelijke apparatuur en
ticketautomaten voor
reizigers op de bus en tram

De Vlaamse regering legt in een decreet vast dat zelfbedieningsautomaten van het openbaar vervoer toegankelijk moeten zijn voor personen met een handicap. Vlaams minister van Mobiliteit vroeg NOOZO om advies over het voorontwerp. We zijn tevreden met deze stap naar toegankelijker openbaar vervoer. Toch verandert het decreet in de praktijk weinig. Er zijn meer inspanningen nodig.

Een stap vooruit

Het decreet zet de Europese toegankelijkheidsrichtlijn om. Personen met een handicap krijgen zo meer garanties om zelfstandig met de bus te reizen. Toch botsen ze nog op veel drempels. Er zijn meer inspanningen nodig.

Uitzonderingen: geen alles-of-niets

Als een toegankelijkheidsvoorschrift een onevenredige last vormt, mag de dienstverlener ervan afwijken. Bijvoorbeeld als de kost niet in verhouding staat tot de draagkracht van het bedrijf. Het voorontwerp laat dan alle regels vallen. Volgens de Europese richtlijn blijft wat haalbaar is wel verplicht. NOOZO beveelt de minister aan om in het voor ontwerp te verduidelijken dat de vrijstelling van een toegankelijkheidsvoorschrift door onevenredige last enkel geldt voor de voorschriften in kwestie. De overige haalbare toegankelijkheidsvereisten blijven van toepassing.

Toezicht, herstel en klachten

Het blijft onduidelijk hoe de opvolging verloopt. NOOZO pleit voor een onafhankelijk orgaan dat samenwerkt met reizigers en ervaringsdeskundigen. We adviseren om de bepaling rond toezicht en opvolging verder uit te werken.

Het decreet voorziet nu enkel boetes. Koppel die aan verplichte herstelmaatregelen, zodat fouten rechtgezet worden. 

Verder dan het minimum

Automaten die vóór 28 juni 2025 in gebruik waren, kunnen tot 20 jaar ontoegankelijk blijven. NOOZO vraagt om ook die aan te pakken. Een automaat is bovendien pas bruikbaar als haltes, wachtruimtes, verkooppunten en voetpaden toegankelijk zijn.

Daarnaast kan wie door zijn handicap het vervoerbewijs moeilijk kan scannen een uitzondering aanvragen. Maak die aanvraag eenvoudiger en communiceer er proactief over.

Drempels bij openbaar vervoer

NOOZO vraagt ook werk te maken van het hele openbaar vervoer. We vragen de minister van Mobiliteit om te werken aan de toegankelijkheid van openbaar vervoer door in te zetten op verschillende zaken. We geven enkele voorbeelden.

• Zorg voor duidelijke communicatie over haltes in bussen, trams en op perrons.
• Organiseer opleidingen voor chauffeurs over inclusie en omgaan met personen met een handicap.
• Garandeer de toegankelijkheid van haltes.